پیش‌بینی IMF از رشد ۵ درصدی تولید ناخالص داخلی جهان در سال ۲۰۲۲

بر اساس آخرین پیش‌بینی‌های صندوق بین‌المللی پول رشد اقتصادی جهان در سال 2022 به رقم 5 درصد خواهد رسید. علاوه بر این، بر اساس پیش‌بینی‌های صندوق بین‌المللی پول، پس از سال 2022 در میان مدت رشد اقتصاد جهان در حدود 3/3 درصد خواهد بود.

به گزارش پایگاه خبری بانکداری الکترونیک، همه‌گیری کرونا منجر به در هم گسیختگی زنجیره عرضه و تقاضا شده که نتیجه آن افزایش نرخ تورم در بسیاری از کشورها بوده است. در کشورهای توسعه‌یافته فشارهای قیمتی در نتیجه کمک‌ها و سوبسیدهای دولت‌ها سرشکن خواهد شد، اما در کشورهای در حال توسعه فشار قیمت، به ویژه در بخش خوراکی و آشامیدنی‌ها منجر به فشار بیشتر به مصرف‌کنندگان خواهد شد.
در نهایت، شیوع نوع اومیکرون کرونا ممکن است بواسطه سرعت بالای گسترش و احتمال پیشی گرفتن شیوع از سرعت واکسیناسیون، این پیش‌بینی‌ها را دوباره تغییر دهد.

رشد مثبت تولید ناخالص داخلی چی در دوران کرونا

آمارهای گزارش چشم‌انداز اقتصادی صندوق بین‌المللی پول حاکی از آن است که در سال 2020 تولید ناخالص جهان با کاهش 3 درصدی به حدود 85 هزار میلیارد دلار کاهش یافت. این در حالی بود که چین رشد 4 درصدی را در تولید ناخالص داخلی خود تجربه کرد و ایران نیز رشد قابل توجه 44 درصدی را تجربه کرد. بیشترین کاهش تولید در کشور عربستان با کاهش 12 درصدی مشاهده شد که می‌تواند ناشی از سقوط قیمت نفت باشد. در سال 2021 طبق برآوردها رشد تولید ناخالص داخلی ایران 29 درصد خواهد بود که تولید کشور را به بیش از یک هزار میلیارد دلار افزایش خواهد داد. در عین حال، طبق پیش‌بینی صندوق بین‌المللی پول، رشد تولید ناخالص داخلی ایران در سال 2022 به 5 درصد خواهد رسید در حالی که جهان رشد 8 درصدی را تجربه خواهد کرد (شکل 1).

تولید ناخالص داخلی جهان

گرچه تولید ناخالص داخلی کشور رشد چشمگیری را در سال 2020 تجربه کرد؛ اما سرانه رشد آن تنها 2 درصد بوده که منجر به سرانه تولید 6/12 هزار دلاری در سال 2020 شده است. این در حالی است که کاهش 5 درصدی سرانه تولید در خاورمیانه منجر به کاهش سرانه از 4/11 در سال 2019 به 8/10 در سال 2020 شده است. طبق پیش‌بینی صندوق بین‌المللی پول در سال 2022 سرانه تولید ناخالص داخلی رشدی 1 درصدی و سرانه تولید در خاورمیانه رشدی 2 درصدی را تجربه خواهد کرد. این در حالی است که در کشورهای پیشرفته این رشد 4 درصد و در ایالات متحده 5 درصد پیش‌بینی شده است (شکل 2).

سرانه تولید ناخالص جهان

 

افت و خیز قابل توجه تورم در ایران

تاریخچه نرخ تورم نشان می‌دهد که در حوزه تورم کشور ایران وضعیت نامناسبی نسبت به بسیاری از کشورها دارد. نرخ تورم کشور در سال‌های 2018 و 2020 به مرز 50 درصد رسید در حالی که در جهان نرخ تورم در سال 2020 کاهش یافت و از 8/3 درصد به 7/2 درصد رسید. با این حال در کشور ترکیه نیز که تورم بیش از 10 درصدی را تجربه می‌کند، دو موج در این دو سال مشاهده شد. بر اساس پیش‌بینی‌های صندوق بین‌المللی پول نرخ تورم ایران در سال‌های آتی 25 درصد خواهد بود که نرخی کاملاً خوش‌بینانه محسوب می‌شود. کمترین نرخ تورم در سال‌های اخیر در چین با نرخ 34/0 منفی در سال 2020 مشاهده شد. بر اساس پیش‌بینی صندوق نرخ تورم در جهان در سال 2022 به 44/3 درصد خواهد رسید در حالی که در کشورهای توسعه‌یافته این نرخ 9/1 درصد پیش‌بینی شده است (شکل 3).

نرخ تورم جهانی

 

تجارت و حساب جاری ایران در گرو برجام

بر اساس آمارهای صندوق بین‌المللی پول، نرخ رشد صادرات ایران در سال‌های گذشته به شدت وابسته به تعاملات بین‌المللی بوده است تا جایی که ایران در سال 2012 کاهش بیش از 25 درصدی را در صادرات مشاهده کرد و در نتیجه برجام این نرخ در سال 2015 به رشد بیش از 45 درصدی رسید. در سال‌های اخیر، به ویژه 2019 نیز صادرات کشور افت قابل توجه 25 درصدی را تجربه کرد. اما به نظر می‌رسد در سال 2021 رشد 10 درصد را تجربه کنیم و در سال 2022 این رشد به صفر درصد برسد. سایر کشورها در سال 2021 بواسطه کاهش فشار همه‌گیری رشد قابل توجهی را در صادرات خود تجربه کرده‌اند. به طوری که کشور چین به تنهایی افزایش 20 درصدی را در صادرات تجربه کرد. کشورهای توسعه‌یافته و ایالات متحده نیز در سال 2021 رشد نزدیک به صفر را در صادرات تجربه کردند؛ اما طبق پیش‌بینی صندوق بین‌المللی پول این نرخ در سال 2022 به حدود 6 درصد خواهد رسید (شکل 4).

نرخ رشد صادرات جهانی

در حوزه واردات نیز ایران نوسانات قابل توجهی را عمدتاً در بخش منفی نمودار شاهد بوده است. در سال 2021 ایران تنها افزایش 6 درصدی را در واردات تجربه کرد. اما طبق پیش‌بینی صندوق بین‌المللی پول در سال‌های 2022 به بعد ایران شاهد رشد سالانه منفی 5 درصد در واردات خواهد بود. با این حال به نظر می‌رسد ترکیه در بخش واردات بیشترین رشد را در سال‌های آتی تجربه خواهد کرد و عمده کشورها و همچنین جهان، رشد حدود 4 درصدی را در واردات تجربه خواهند کرد (شکل 5).

نرخ رشد واردات جهانی

روند حساب جاری دولت نشان می‌دهد که همه‌گیری کرونا در سال 2020 منجر به تراز منفی در بسیاری از کشورها، به ویژه کشورهای توسعه یافته شد. گرچه ایالات متحده همیشه حساب جاری منفی را تجربه کرده است که حدود 5/3 از تولید ناخالص داخلی است و طبق پیش‌بینی صندوق بین‌المللی پول این نسبت در سال 2022 به بیش از 4 درصد نیز خواهد رسید. در ایران تا سال 2018 تراز تجاری در وضعیت مناسبی قرار داشت و عمدتاً 2 تا 5 درصد از تولید ناخالص داخلی بود؛ اما در سال 2019 و 2020 به مرز صفر درصد رسید که نشان‌دهنده کاهش صادرات و افزایش واردات بوده است. طبق پیش‌بینی صندوق بین‌المللی پول، نسبت تراز تجاری کشور در سال 2022 در نزدیکی صفر قرار خواهد گرفت.

ترکیه نیز در این مدت تراز تجاری منفی را تجربه کرده است در حالی که کره جنوبی همیشه تراز تجاری مثبت و نزدیک به 5 درصد از تولید ناخالص داخلی را تجربه کرده است (شکل 6).

وضعیت حساب جاری جهان

 

آینده ایران

گرچه آمارها حاکی از افزایش تولید ناخالص داخلی کشور در سال‌های آتی است، اما طبق پیش‌بینی صندوق بین‌المللی پول، سرانه تولید کشور تا سال 2026 نخواهد توانست تا به آن چیزی برسد که در سال‌های 2016 و 2017 شاهد آن بوده‌ایم. این در حالی است که در بسیاری از کشورها، بویژه کره جنوبی، سرانه تولید ناخالص داخلی با شیب تند درحال افزایش است و به نظر می‌رسد سال 2022 بهترین سال در رشد تولید کشورها خواهد بود. در حوزه نرخ تورم نیز پیش‌بینی صندوق بین‌المللی پول بسیار خوش‌بینانه است و در صورتی که چنین پیش‌بینی محقق شود، وضعیت اقتصاد کشور از بحران کنونی خارج خواهد شد.