مهدی بسحاق
دبیر کل انجمن ملی لیزینگ ایران

این گزارش، به بررسی ساختار، روندهای نوظهور، و مسیرهای آینده بازار لیزینگ در آمریکا می‌پردازد.
۱. ساختار بازار لیزینگ در آمریکا

طبق گزارش Equipment Leasing and Finance Association (ELFA):

    حجم بازار لیزینگ تجهیزات در آمریکا در سال ۲۰۲۳ بیش از ۱.۱ تریلیون دلار برآورد شده است.

    بیش از ۷۸٪ شرکت‌های آمریکایی از نوعی از خدمات لیزینگ یا فاینانس دارایی استفاده می‌کنند.

    بخش خصوصی (غیردولتی) بزرگترین متقاضی لیزینگ است، به‌ویژه در بخش‌هایی مثل فناوری، حمل‌ونقل، سلامت و انرژی.

۲. روندهای کلیدی تحول در صنعت

الف. دیجیتالیزه شدن فرآیندها

    استفاده از پلتفرم‌های دیجیتال لیزینگ برای پردازش خودکار قراردادها، ارزیابی اعتبار، و احراز هویت مشتریان.

    شرکت‌هایی مانند Amur Equipment Finance و Balboa Capital پلتفرم‌های آنلاین برای ارزیابی و تأمین مالی سریع لیزینگ دارند (تصویب در کمتر از ۴ ساعت).

ب. تنوع در دارایی‌های قابل لیزینگ

    گسترش لیزینگ به حوزه‌هایی فراتر از ماشین‌آلات صنعتی: شامل لیزینگ نرم‌افزار (SaaS leasing)، تجهیزات پزشکی خانگی، و حتی دارایی‌های ناملموس مانند مجوزها و مجوزهای فناوری.

ج. مدل‌های اشتراکی و لیزینگ انعطاف‌پذیر

    شرکت‌هایی مثل Fair و Flexdrive مدل‌های لیزینگ خودرو بدون پیش‌پرداخت و با گزینه‌های بازگشت آزادانه ایجاد کرده‌اند.

    تقاضای روزافزون برای leasing-as-a-service، بویژه در حوزه خودروهای الکتریکی.

د. ملاحظات ESG و اقتصاد سبز

    شرکت‌ها در حال سرمایه‌گذاری در لیزینگ تجهیزات سبز (مانند پنل‌های خورشیدی، توربین‌های بادی، خودروهای الکتریکی) برای کاهش اثرات زیست‌محیطی و بهره‌مندی از معافیت‌های مالیاتی فدرال هستند.

۳. چالش‌ها و فرصت‌ها

چالش نوسانات نرخ بهره، فرصت انعقاد قراردادهای با نرخ شناور یا هیبریدی.
چالش رقابت فین‌تک‌ها، فرصت همکاری با پلتفرم‌های فین‌تک برای جذب نسل جدید مشتریان.
چالش    ریسک‌های اعتباری بالا در شرایط اقتصادی متلاطم    فرصت بهره‌گیری از AI و تحلیل داده برای ارزیابی ریسک.
چالش    تقاضای متغیر برای مالکیت    فرصت توسعه مدل‌های «پرداخت در ازای استفاده» (Pay-per-use leasing).
۴. توصیه‌هایی برای صنعت لیزینگ در ایران

با توجه به روندهای جهانی، پیشنهاد می‌شود:

    ایجاد نهاد ملی اعتیار سنجی برای دسته‌بندی دارایی‌ها و استانداردسازی قراردادها

    سرمایه‌گذاری در دیجیتال‌سازی کامل زنجیره لیزینگ از احراز هویت تا امضای قرارداد

    تقویت ارتباط بین شرکت‌های لیزینگ و فین‌تک‌ها جهت جذب نسل جوان مشتریان

    توسعه سرویس‌های لیزینگ در حوزه انرژی، سلامت و فناوری اطلاعات با الگوگیری از آمریکا.